ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਗੁਰਧਾਮ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਮਾਰਗ

ਲਾਹੌਰ ਦਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਡੇਰਾ ਸਾਹਿਬ ਉਸ ਥਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪੰਜਵੇਂ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ 1606 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸ਼ਹਾਦਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਇੱਥੇ ਯਾਦਗਾਰ ਬਣਵਾਈ, ਫਿਰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਉਸਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ। ਲਾਹੌਰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਲਾਹੌਰ ਦੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਡੇਰਾ ਸਾਹਿਬ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦੇਣ, ਇਸ ਅਹਿਮ ਸਿੱਖ ਅਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਅਰਦਾਸ ਅਤੇ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨ, ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਅਮੀਰ ਇਮਾਰਤੀ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਜਾਣਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਇੱਥੇ ਆਮ ਸਮਾਂ: ਅੱਧਾ ਦਿਨ, ਕਿਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨਾਲ. ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਕਿਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਨਾਲ.

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਜਨਮ ਅਸਥਾਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਬਾਨੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਅਸਥਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਤੀਰਥ ਅਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਲਗਭਗ 1600 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਅਤੇ 1819 ਤੋਂ 1820 ਵਿੱਚ ਨਵਿਆਇਆ ਗਿਆ ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਰੂਹਾਨੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਿੱਖ ਸੁਧਾਰ ਲਹਿਰ ਅਤੇ 1921 ਦੇ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਾਕੇ ਨਾਲ ਵੀ ਨੇੜਿਓਂ ਜੁੜਿਆ ਹੈ। ਯਾਤਰੀ ਇੱਥੇ ਦਰਸ਼ਨ, ਨਿੱਜੀ ਅਰਦਾਸ ਅਤੇ ਸਿਮਰਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਸਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਵਿਹੜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਸਿੱਖ ਵਿਰਾਸਤੀ ਮਾਰਗ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਇੱਥੇ ਆਮ ਸਮਾਂ: ਅੱਧਾ ਦਿਨ ਤੋਂ ਪੂਰਾ ਦਿਨ, ਅਕਸਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਤ ਠਹਿਰਨ ਸਮੇਤ. ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 80 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪੱਛਮ, ਸੜਕ ਰਾਹੀਂ ਕਰੀਬ ਦੋ ਘੰਟੇ.

ਏਮਨਾਬਾਦ, ਜੋ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸੈਦਪੁਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਅਤੇ ਭਾਈ ਲਾਲੋ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸਾਂਝ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਕਿਰਤ, ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਸੱਚੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਹੈ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਰੋੜੀ ਸਾਹਿਬ ਉਸ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਹੈ ਜੋ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ 1521 ਵਿੱਚ ਬਾਬਰ ਦੇ ਹਮਲੇ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਰੋੜਾਂ ਦੇ ਬਿਸਤਰ ਉੱਤੇ ਠਹਿਰਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਇੱਟਾਂ ਦੀ ਇਮਾਰਤਸਾਜ਼ੀ, ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਗੁੰਬਦ, ਛੋਟੇ ਛਤਰੀ-ਨੁਮਾ ਗੁੰਬਦਾਂ, ਸਰੋਵਰ ਅਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ, ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਚੱਕੀ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਖੂਹੀ ਭਾਈ ਲਾਲੋ ਦੇ ਨਾਲ ਏਮਨਾਬਾਦ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸਿੱਖ ਵਿਰਾਸਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਅਰਦਾਸ, ਸਿਮਰਨ ਅਤੇ ਉਸ ਸਦੀਵੀ ਸਿੱਖ ਸੁਨੇਹੇ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਹੈ ਕਿ ਹੱਕ ਦੀ ਕਿਰਤ ਅਤੇ ਸੱਚਾ ਜੀਵਨ ਲੁੱਟ ਨਾਲ ਕਮਾਈ ਦੌਲਤ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਕੀਮਤੀ ਹਨ।

ਇੱਥੇ ਆਮ ਸਮਾਂ: ਦੋ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਘੰਟੇ, ਅਕਸਰ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਆਉਂਦੇ ਜਾਂ ਜਾਂਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ. ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 70 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਤਰ, ਸੜਕ ਰਾਹੀਂ ਕਰੀਬ ਡੇਢ ਘੰਟਾ.

ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਸਿੱਖ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਉਹ ਥਾਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ 18 ਸਾਲ ਬਿਤਾਏ, ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਵਸਾਈ। ਮੌਜੂਦਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਇਸੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਰੂਹਾਨੀ ਵਿਰਾਸਤ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੇ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਲਾਂਘੇ ਨੇ ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਵਿਰਾਸਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਪਸੀ ਸਾਂਝ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਹੋਰ ਵੀ ਅਹਿਮ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਯਾਤਰੀ ਇੱਥੇ ਦਰਸ਼ਨ, ਅਰਦਾਸ ਅਤੇ ਸਿਮਰਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਸਥਾਨ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਇਸ ਅਹਿਮ ਅਧਿਆਇ ਬਾਰੇ ਜਾਣ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਨੂੰ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ, ਰੋੜੀ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਖ਼ਾਸ ਬਣਾਈ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਲਾਂਘਾ ਭਾਰਤ ਵਾਲੇ ਪਾਸਿਓਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਧਾਰਕਾਂ ਲਈ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਯਾਤਰੀ ਤੀਰਥ ਵੀਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਸੜਕ ਰਾਹੀਂ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਇੱਥੇ ਆਮ ਸਮਾਂ: ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਪੂਰੇ ਦਿਨ ਦਾ ਸਫ਼ਰ. ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 130 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ, ਸੜਕ ਰਾਹੀਂ ਕਰੀਬ ਤਿੰਨ ਘੰਟੇ.